Bash sahypa
Habarlar
Türkmenistan
Edebiıat
Taryh
Bilim
Maºgala
Güımenje
...we º.m.

ÜMÜR ESENIÒ belli ºahslar barada toplan rowaıatlaryndan


Mazmuny:

(rowayatlar-2.htm)

(rowayatlar-3.htm)


İOGALANYNY İAªYRSAÒAM...

- Men-ä, käbäm, Hatam taı janyò ıogalanyny il-günden gizläp, onuò sahylyk ıörelgesini dowam etdirjekdirin.
- Be, ºeı diısene?! İöne, oglum, bir zat, sen onuò aradan çykanyny jemagatdan ıaºyryp bilersiò. Oòa ynanıan. Emma Hatam janyò eli açyklyk kesbini welin, her zat etseòem, bilmejekdigiòi aınyhata aòıan.
- Nädip aòıaò?
- Sebäbi sen iòòäbäbekkäò gujagyma gysyp, emdirip ugramda bir çagajyk golaıyma geläıse, ol agzyòdakyny kakyp barıan ıaly, elden-aıakdan çykyºyòa, çyòsap baºlardyò.
Hatam janym bolsa... Wah, oòa taı gelibiljek ıokdur-la! Ol ilki baºga bir bäbejigi elimde bökjedip göwsümi bermesem, goltugyma-da gelmezdi, emmesinem almazdy.

ıokaryk

 

GÜNDE BIR, HEPDEDE BIR...

- Kaka, aı kaka! Düın gyzar ikindinler gelıärkäm, ıolda ıüküm agdy. Hiç urubam bilmedim. Görsem, gaıraky hataryò aºak baºyndaky garaıagyz ıaºulynyò ogly gelıär. Emma bagrymy ıaryplar ıalbarsamam, ol ıükümi uruºmady. Onsoò oòa: “Sen asyl beıle ekeniò-ow. Gör, bakaly, biriòize dereserlik sataºaısa, dädemi (Lukman hekimi) gapyòyzdan garatman” diıdim welin, yzyna gaòrylyp: “Ataòa aıdaı: günde bir, hepdede bir, aıda bir, hepdede bir” diıdi-de, ugruna gidiberdi.
- Oh-ho-how! Onuò ıaly bolsa, ol adamlar seò ataòa myzahar bolup durmaz. Çünki olar, gün-ä göwnejaı edip ıyly yssydan doııar. Hepde-de bir ıola-da ilki göwrümini giòedip, soòra suwa düºünıär. Aıda bir öwrä-de, kellebaºaıak çorbasyndan gähneıºine, ıylda bir saparam ıa balykdan doıar, ıa-da gan aldyrar. Ana, onsoò öz-özlerini seıisläp ıören ol adamlar seò ataòa kän bir ıüzem saraldaımaz.

ıokaryk

 

ILI DIÒLE, ÖZ BILENIÒI ET

Parasatly Jygalybeg Röwºenjigi syrtyna alyp, bazara ugrapdyr. ªonda birtopar adam:
- Eºek amanat bolaısa gerek, ıogsam artlaºyp münmezdiler - diıip, olaryò duºudan ötıär.
Ol sözi eºiden garry agtygy bilen ulagyndan düºüºine, ony öòüne salyp sürgüläp ugraıar.
- Bu akmaga serediò. Eºeg-ä boº. Özem dyzdan kirºeniò içi bilen aıagyny süıräp... Jyda bolmasa, ojagaz oglany bir mündürmeli ahyryn - diıip, soòky duºanlar dillenıär.
Ondan soò goja eºege atlanyp, Göroglyjygy hem eıerdip ugraıar. Emma soòky duºanlar hem ıöne geçäımändirler.
- Eı-ho, bi zaòòaryò ıüregi nähilikä? Çaga ıetim-ıesir halatynda-da oòa beıle zulum edip bolmaz-a. Ol neress-ä süpüdikläp gelıär. Özi bolsa...
- Oglum, Röwºenim, gel, eºege indi sen mün, pyıada men ıöräıin - diıip, Adybegiò atasy eºegiò öòüne düºüberıär.
- İeri, indi muòa näme diıersiò?! A-how, aksakgal, oglanyò görjegi öòünde. Seò welin, köpüò ötüp, azyò galypdyr. Eºege özüò münseò bolmadymy?
ªonda Jygalybeg agtygyna ıüzlenıär:
- Görgüòmi, guzym? Ili diòle, ıöne öz bildigiòi et, hoºmy?

ıokaryk

 

İYLAN SAGAMOK

Soltansöıün, ıagny Hüseıin Baıkara suwsap gelıärkä, bir aıal maºgala oòa çal guıup berıär:
- Ysy janyòy alyp gelse-de, seò çalyòdan içjek däl. Halama ekeniò. Içinde gyl bar.
- Içmeseòiz, içmäò, aga! Gyl gönezlige gatançdyr. Onsoòam men gylly geçi sagıan, ıylan sagamok - diıen laıykatly jogaby eºiden patyºa okarany baºyna çekipdir.

ıokaryk

 

BIR BAKYªDA DÖRT PASYL

- Çalarak ıadyma düºıär. Atam pahyr bir bakyºda dört pasly hem synlap bilendiginiò gürrüòini beripdi. ªonda arman, üns etmändirin-dä. Belki, Myraly, sen ony...
- ªahym, Soltansöıün, ºonda, megerem, ıaºulyòyz çeti çöle süsòäp duran belent baºly bir dagyò düıbünden ıörändir. Onsoò näme, dagyò depes-ä, güne gözüni ıyldyradyp ıatan garly gyº. Ondan aºagam lälesi ıakaºykly ıaz. Pesediräklerem miwe ıetikligi üçin meòzi solgunlan güız. Ana, olar-a üç pasyl. Barıan ıerem çägesi çaıkanyp ıatan gorsawly gol bolaısa, neneò onsoò ıaºulyòyz bir bakyºda dört pasly synlamasyn.

ıokaryk

 

NÄME SÜİJI?

Myralygyr Soltansöıün bir ıaòa ugranlarynda, patyºanyò ıene-de öòküleri ıaly, wezirine degºesi gelipdir:
- Aıtsana, dünıäde iò süıji zat näm-ä?
- İumurtga - diıen Myraly, ıetirmän-goıman gaıtargysyny suòºuransoò, ol gürrüò ºol taıda galıar.
Aradan üç ıyl çemesem geçıär. Ine, bir günem olar tirkeºip ıola çykanlarynda, wezirini gepde gabamagy ıüregine düwen Soltansöıün: “Näderkäò?” pikiri bilen:
- Näme bilen iıseò? - diıip, ºol öòki synagly sözüne dolanypdyr.
İyldyrym ıalak ıatkeºligi bilen iò içi güjükli soraga sagynmazdan jaıdar jogaby berip bilmese, wah, ol Myraly boljakmy.
- Duz bilen iıseò, ºahym!
ªonda Soltansöıün içinden: “Her gezek ºuny uçuryga saljak bolup, uçugymy alsamam, ıene ıoknasyzlyk edıän-ow” diıºine, atyny gandyzlama bilen boluberipdir.

ıokaryk

 

GÜRRÜÒIÒ GUİRUGY

Soltansöıün patyºa nahar edinip gelıärkä, bir garry onuò öòüni kesip geçäımezmi? ªonda gany depesine uran hökümdaryò bolmajysy bolıar.
- Heı, sylaºyksyz pelit! Idinsiz aıaga çolaºyp, gürrüòiò guırugynam-a basdyò. Bilip goı! Indi onuò üçinem-ä jogap bermeli borsuò.
Bu ahwalata haııaty göçen garry görgüli aglap-eòreıºine, garyp çatmasyndaky ıalòyz gyzynyò ıanyna gelıär.
- Käbäm jan, näme ıaman hunabirıan görünıäò-le? Aıt ahyryn! İeri, saòa näbelalar ıolugaıdy?
- Wah, jan balam! Meò nämelere dahyl gelendigimi sen sorama, menem aıtmaıyn.
- Näme aıtman! Aıtsana, kaka jan!
- Aıtsam, iºigaıdan janym, baºymyò salgyna, ıaòy Hüseıin Baıkaranyò öòüni kesip geçäısem nätjek. Heòkirip ugransoò-a, üstümden gaınag suw guılan ıaly boldumam welin. “Soòky tüıkülik sakgal ezıämi” näme? Özem “Bujagaz ıoknasyzlygyò saòa gaty gymmat düºäımese ıagºydyram” diıdi.
- İa heı, käbäm jan! Patyºa halyna tapıany ºonuò ıaly tebähetsiz suòºurma bolsa, onuò jogabyny bermek meò bilen. Seò ıasy ıasy ıanyò ıerde bolsun. Gam iıme-de, nan iı, kaka jan!
ªondan soò geçse bir hepde geçendir-dä. Ine, bir günem heleı öılesi boluberende agyr sülsadyny eıerdip gelıän patyºa hälki ıaºulynyò iºiginde jylawy çekıär.
- A gyz, ºujagaz öwsele, hol günki gürrüòiò guırugyny basan peläkediòkimi?
- Hawa, ºahym!
- Aıt-da, onda, hany ataò?
- Ol-a, ºahym, ıerdölede syçanyò ºahyny çarhlap otyr.
- Bo-how! Gyz bar, seò aklyò bir ıerindemi? Heı, syçanyòam bir ºahy bormy?
- İa heı, kyblaıy älem! Näme, gürrüòiò guırugy bolanda, syçanyò ºahy bolmaly dälmi?

Dowamy bar

 

Geziº ıoly: Baº / Edebiıat / Halk döredijiligi / Rowaıatlar (mazmuny)

© TM (2001)
Sahypa barada

İokaryk ıokaryk


Durmuºda bolup geçen bir taryhy waka, ºahs bilen baglanyºykly erteki häsiıetli hekaıa rowaıat diıilıär.