Bash sahypa
Habarlar
Türkmenistan
Edebiıat
Taryh
Bilim
Maºgala
Güımenje
...we º.m.

GURBANDURDY ZELILI

WATANYM SENI

İürek telwas eder, göterler serim,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!
Etrek, Gürgen ıurdum - gezen ıerlerim,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

Sugunly, umgaly, çal goçly daglar,
Belentden pestine akan bulaglar,
Sowuk suwly, ter çemenli awlaglar,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

Miwesi bihasap bakjaly baglar,
Awy binahaıat uly awlaglar,
İada düºer ajap döwranly çaglar,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

İalaòaç horlanmaz mugan gyºyna,
İazyna dürli ot, maly baºyna,
İaılasynda her kim çykar daºyna,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

Senemleri kasap puºeº geıerler,
Höreklerne ºähdi-ºeker iıerler,
Aºyk-magºuk olup, ıanyp köıerler,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

Haıyp, abat iller ber-bibat boldy,
Dostlar gamgyn boldy, duºman ºat boldy,
Aırylyºdy, aºna, ıarlar ıat boldy,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

Etdiler İusupny Müsürge soltan,
Diıdi: “Bolsam egdir bir guly Kengan”,
İurdundan turmasyn hiç bir musulman,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

Köòlümiò aramy, çeºmim röwºeni,
Men neıläıin, dostlar, onsuz bu jany,
Görermikäm Seıidi dek janany,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

Zelili, bu ıurtda aıyº ıok, höwes ıok,
Her kim baºyna gaı belent ıok, pes ıok,
Toı, tomaºa, märeke ıok, meılis ıok,
Köòül arzuw eılär watanym, seni!

ıokaryk


BOLDUM

İesir bolup munda gelip,
Jandan doıan ıaly boldum.
İagºy meılisden aırylyp,
Göıä çopan ıaly boldum.

Garyplyk aldy kuwwaty,
Çeker boldum muºakgaty,
İüz-müò gaıgy-garamaty-
Baºa goıan ıaly boldum.

Taºlap geldik ol mekany,
Jebre saldyk ºirin jany,
Pähm edip peıda, zyıany -
Indi duıan ıaly boldum.

Howp aldy aklyò öıüni,
Aldyrdyk iliò ıerini,
Indi watanyò ºükrüni-
İagºy bilen ıaly boldum.

Görmedim köòül çagyny,
Aldyrdym ıürek ıagyny,
Çekip watanyò dagyny,
Oda köıen ıaly boldum.

Ötdi aıralyk yzasy,
Gaçdy Hywanyò mazasy,
Göıä bir otly lybasy -
Egne geıen ıaly boldum.

Näler gördük zalym handan,
Aıyrdy eziz watandan,
Zelili diıer, ºu mekandan -
Göıä doıan ıaly boldum.

ıokaryk


SEİIDI

İakyn köòül bilen bu ıyrak ıerden,
Gönderdim men saòa nyºan Seıidi;
İollar hyz-haramy aralyk ıaman,
Baryp hal-ahwalyò sorma, Seıidi.

Üç ıyl boldy bir görmäli didaryò,
Gelmedi bir hat, galamyò, güftaryò,
Azaby kyıamat çeken azaryò.
Hak berdi derdiòe ºypa, Seıidi.

Eºitdim gidip sen karyzdar bolup,
Hatyjany bir görmäge zar bolup,
İat illerde garyplykdan har bolup,
Göçe-göçe ilden-ile, Seıidi.

Söz sorana diırem aklym ıetenden,
Pent alana birin zehnim tutandan,
Tä ölinçä aıyrmasyn watandan,
Hiç bir bendesini huda, Seıidi.

Dert kän, dert kän kaısysyna ıanaly,
Synam üzre çapraz-çapraz ıaraly,
Ataºsyz örtedi, porsy gaıraly,
Berdi jaısyz jöwri-jepa, Seıidi.

İat etsem ºol öten ıowuz günleri,
Eºki çeºmim derıa eder çölleri,
Parahat oturan abat illeri,
Bibat etdi bu paòkelle, Seıidi.

Gije bardy, gündiz barmady aıyk,
Gapyllykda harap boldy halaıyk,
Iº etmedi musulmanlyga laıyk,
Saldy baºlaryna gowga, Seıidi.

Sürüldiler il barysy eòºeºip,
Pyganyna daglar, daºlar gymºaºyp,
Asman joºa geldi, Zemin gowºaºyp,
Bulutlar durdular nala, Seıidi.

Görmesin ol jebri musulman bende,
Bady-boran garlyp ıagar tün günde,
Köpi ölüp galdy, az çykdy zynda,
Arkaç indi ula-ula, Seıidi.

Mümin bolan bolar bu iºe girıan,
Bagry para-para, baglap ıürek gan,
İesiriò ilersi barypdyr Tähran,
Gaırasy dolupdyr Hywa, Seıidi.

Diımek size ne hajatdyr, gördüòiz,
Sözlemesek egsilmeıär derdimiz,
İokarsy İolöten, aºagy deòiz,
Pytrady il bu iki ara, Seıidi.

Kimi garyp goòºy, kimisi daıhan,
Kimi goıun çopan, kimisi serwan,
Gözel iliò ºeıle bolanna dözmän,
Men aglaryn, sen hem agla, Seıidi.

Men bilmeıän siòipmidir gargyºlar,
Geldi bir musallat, dagyldy baºlar,
Pelek bakyp, ıene dönse gerdiºler,
ªaıat rehm eılese Alla, Seıidi.

Ürgenji illerimiz gaıtsalar bäri,
Saga-sola dargan ıygylsa bary,
Jem bolup ıöresek, galmasa biri,
Sürüp barsak Garrygala, Seıidi.

Çomry onda bolsa, çarwa Sergizde,
Günbatary Çatda, Oılyò düzünde,
Gündogary Hartut, ardy Margizde,
Öòi baryp gonsa Guwla, Seıidi.

Zelili diır ºol jaılara baransoò,
Bir niçe gün hoº günleri görensoò,
Sizler bile zowky, sapa sürensoò,
Arman galmaz, dolsa kaza, Seıidi.

ıokaryk


İARAªMAZ

Göter diıip tagna, terene etme,
Dünıä mesi bir murdara ıaraºmaz.
Nesihat bermeklik, öwüt öwretmek,
Taòry guıan akyl äre ıaraºmaz.

Asly musulmana dininden dänmek,
Ömre ygtybar, jan barlygyna ynanmak,
Begres geıip, bile kemer guºanmak,
Çölde gezen çopanlara ıaraºmaz.

Kümüº bolmaz ıagºy zikge ursaò mise,
Gahry gelmez eger gul diıseò tüıse,
Öwüt tutmaz, öwüt berseò bir pise,
İagºy taglym ıaman ıara ıaraºmaz.

Näsazlyk ata-ogul biri-birine,
Gitmeklik ıaraºmaz gyz ıas ıerine,
Haıasyzlyk, ºerimsizlik geline,
Oral garry aıal töre ıaraºmaz.

Boº gaıtarmaz, dileg etseò bir mertden,
Müò ıalbarsaò iºiò bitmez namartdan,
Ker hem lezzet tapmaz asta söhbetden,
Idegsiz gezmeklik köre ıaraºmaz.

Aryplara oınamaklyk, gülmeklik,
Dünıälik diıip ıügürmeklik, ıelmeklik,
Aºrat sürmek, aº mazasyn bilmezlik-
Ejiz düºen bir biçärä ıaraºmaz.

İada hem näz etmek, öıke - gardaºa,
Pala, gurra uımak, ynanmak - düıºe,
Dogaça - utanmak, gahar - derwüºe,
Nebs üçin il gezmek, pire ıaraºmaz.

Bigadra - gadr etmek, näkese - hormat,
İakyna - hat ıazmak, ıyraga - sargyt,
Abdala - nik puºeº, aºyga - rahat,
Hatarda boº gitmek, nere ıaraºmaz.

Ite - palaw bermek, ata hem - kepek,
Owlak, guza - nogta, kökene - köºek,
Alamana - ıaby, ıaryºa - eºek,
Toıa münüp gitmek sygra ıaraºmaz.

Doòuz çyksa depä, jeren hem daga,
Bilbil hem jeòòele, garga hem baga,
Pyºbaga agaja, uçsa gurbaga,
Kelpezeden gaçmak, mara ıaraºmaz.

Mur yssa çydamaz, sowuga - kelguº,
İele hem - ıerbeze, köp ıagmyra - muº,
ªor aba hemdüòe bahr içre harguº,
Näheò oınap çyksa gyra ıaraºmaz.

Aıydıar Zelili hasta - hoºroıluk,
Gerk uzak ıaºamaz, pile - garrylyk,
Gurda - dilegçilik, baıguºa - horluk,
Tilki awun iımek, ºire ıaraºmaz.

 

Geziº ıoly: Baº / Edebiıat / XVIII asyr türkmen edebiıaty / Gurbandurdy Zelili (mazmuny)

© TM (2001)
Sahypa barada

İokaryk ıokaryk

İürek talwas eder,
göterler serim,
Köòül arzuw eılär,
watanym, seni!
Etrek, Gürgen
ıurdum –
gezen ıerlerim,
Köòül arzuw eılär,
watanym, seni!