Bash sahypa
Habarlar
Türkmenistan
Edebiıat
Taryh
Bilim
Maºgala
Güımenje
...we º.m.

MOLLANEPES


NER GEZGIN

Köòlüm, saòa nesihat, gezseò serbeser gezgin,
Tany dosty-duºmanyò, öıòe bahabar gezgin,
Ganym bilen garjaºsaò, daıym muºty-per gezgin,
Gezseò dünıä ıüzünde, dowam täze-ter gezgin,
Kyrk ıyl maıa gezinçäò, bütin bir ıyl ner gezgin.

Iki adam uruºsa, öter ıaly ıol berme,
Birisine gep berip, ol birine al berme,
Owwal adamdan gaçma, gaçsaò asla el berme,
“Jan aga, özüò bil” diıp, her näkese ıalbarma,
Kyrk ıyl maıa gezinçäò, bütin bir ıyl ner gezgin.

Nepes, hiç bir kem durma deòi-duº-u, dost-ıardan,
Pul tapmasaò göterme näkes bilen süıthordan,
Her diläòde gam basar, köòlüò dolar gubardan,
Dogmaz togsan dört ıylda, bogaz bolsa är-ärden,
Kyrk ıyl maıa gezinçäò, bütin bir ıyl ner gezgin.

ıokaryk


AÒSA

Hindiniò awçysy çyksa ºikäre,
Özge aw islemez, pil sesin aòsa,
Otag ören bolsa bilbili-zara,
Otaga ot salar, gül sesin aòsa.

Jereniò balasyn baksaò, bejerseò,
Suw ıerine ºeker-ºerbetler berseò,
Höregne gül berip, bir güni görseò,
Watandan el götär, çöl sesin aòsa.

Gündize gün zynat, gijäge - mahtap,
Kümüº zäge mätäç, altyna - simap,
Derıa görki mähek hem dürri-naıap,
Bilgur röwºen tapar, kül sesin aòsa.

Harsydünıä söıer teòòäni, maly,
Bir gün bitap bolup, gitse mejaly,
Dönüp-deprenmäge bolmasa haly,
Galar garysyna, pul sesin aòsa.

Jelep karar etmez ıeke är bilen,
Dostun görse, bolmaz kesbi-kär bilen,
İola gelmez taıak bilen, zor bilen,
İagºy zen daº gaçar, “gel!” sesin aòsa.

Gula döwlet gelse, bilmez agasyn,
Nakyldyr: har semrär - deper eıesin,
Kyrk çillede görseò doòuz balasyn,
Bilgur röwºen tapar, kül sesiò aòsa.

İagºy zen suhanwer, bolsa sypaıy,
İüzi misli mahtap, on tördi aıy,
Gaçar betküılerden söz guran saıy,
Çyrag iba kylar, ıel sesin aòsa.

Bedasylyò köòli açylar, ºer diıseò,
Hergiz gitmez, il derdine ıör diıseò,
Bahyllaryò jany çykar, ber diıseò,
Täzeden jan geler, al sesin aòsa.

Karun mülkün alsa bir är ıa diºi,
Pulum az diır, her gün çeker käıiºi,
Nuhuò ömrün hasyl etse bir kiºi,
İakmaz gulagyna, öl sesin aòsa.

Nepes, sen sözleseò ulus-illerde,
Bilbil ºeıda bolar täze güllerde,
Asal ezgil dahan içre tillerde,
Ary hüjüm eılär, bal sesin aòsa.

ıokaryk


BÄRI GEL

Saòa düºdi nazarym, söıgüli janan, bäri gel,
Saçy müºk isli ıufar, sünbüli-reıhan, bäri gel.
Gül beden, gülgün reò, dony zerefºan, bäri gel.
Al ıaòak, kirpigi ok, alma zenehdan, bäri gel.
Janyòa sadka olam, bäri gel, eı jan, bäri gel!

Gel, otur gaºymga sen, zowky-jamalyò göreli,
Gül ıüzüò ºöhlesine saz bilen söhbet guraly,
Dost gadyryn bileli, duºmany otga uraly,
Dünıä bäº gündür, öter, zowky-sapalar süreli,
Bu ıalan dünıä öter, ötdi-le döwran, bäri gel!

Kä gülüp bäri bakyp, näz bilen sallana sen,
Käte gaºyòy çytyp, her tarapga tolguna sen,
Älemge ºöhle salgan türpe ajaıyp sona sen,
Öz ıüzüò ºöhlesine, belki, özüò hem ıana sen,
İüregim otga ıakan ataºy-suzan, bäri gel!

Duımasyn gende rakyp, bir ıerde pinhan bolaly,
Jany jan içre goºup, bir tenu-bir jan bolaly,
Maksady hasyl edip meºguly döwran bolaly,
Söıleºip bir-birimiz, ança gadyrdan bolaly,
Bäº gündür siz - bize, biz - size myhman, bäri gel.

Leb gysyp, gaº kakyºyp, mährem olup, gol tutuºyp.
Çolaºyp hem çyrmaºyp, ıag bile süıt deı gatyºyp,
Oınaºyp, seıre çykyp, ak-gyzyl alma atyºyp,
Göıä bir nowça nahal dek bir-birimize ıetiºip...
Kylaly gaıgy-gamy ıer bile ıegsan, bäri gel.

Çekerem her gijelerde ah bilen zaryò seniò,
Menden özge kim çeker derdi-azaryò seniò?
Bermenem ıüz müò tümenge käkili taryò seniò,
Ak göksüòde biten alma-enaryò seniò, -
Tirmesem, ança galar janda köp arman, bäri gel.

Perileriò patyºasy, belli mestana, gözel,
Sen ki bir ºamug çyragy, men ki perwana, gözel,
Hulky hoº, labzy ºirin, ıüzleri nurana, gözel,
Bagry buz, sözleri uz, diºleri dürdäne, gözel,
Lebi lagyl, geıdigi al, jenneti-ryzwan, bäri gel.

Söwdügim, her sözüòe, ºirin jany bereı,
Her nuktaıy halyòa Eırany-Turany bereı,
Her saçyò bir taryna käpir-musulmany bereı,
Seır kylyp bakyºyòa Balhy-Badahºany bereı,
Kylaıyn men bu jahany saòa gurban, bäri gel!

Uıalyp, ıerge bakyp, bizden ki iba kyla sen,
Gözleıip göz uç ile, synamga otlar sala sen,
Bir güni öltüre sen, ahyry bu janym ala sen,
Näge rehm etmes sen, halymny özüò bile sen,
Diır Nepes, köòlüm alan täze gülüstan, bäri gel!

ıokaryk


HAİRANA GALAR

Bag içine ıar sallanyp girende,
Bilbiller saıramaz, haırana galar,
Keºt edip, serçemen üzre ıörende,
Ganatdan aırylar, perwana galar.

Aı nurdan aırylar, gün gökden uçup,
İyldyzlar kararsyz çar tarap göçüp,
Saky meı getirer, erenler içip,
Olar ah çekerler, zamana galar.

ªalar ıatabilmez, arzuwda gezer,
Öli balyk görse, jan berer, ıüzer,
Goly bagly gullar zynjyryn üzer,
Söılemez ıüz düºse, diwana galar.

Gülüp baksa, ol garrylar batlanyp,
Öten günler, ıigit çaglar ıatlanyp,
Gök otlar saralyp, daraht otlanyp,
Asman jünbüº eıläp, lerzana galar.

Nepes, tarypladyò ıaryò jemalyn
İel degip, göterdi ıüzde desmalyn,
Hak bermiº ozalda oòa ykbalyò,
ªalar görsem diıip, armana galar.

ıokaryk


KAKAR

Remezan aıynda on tördi gije
Gözeller üıºerler, bir zyban kakar.
Garaºarlar, geler soltany täji,
İasawul aılanyp, bir perman kakar.

Balyk ıüzebilmez suwa girende,
Guº pessaılap düºer ıüzün görende,
Kenizleri hoº salamyn berende,
Baºy asman ıeter, ºol zaman kakar.

Göwher ıata bilmez suratyn bakyp,
Utana, aglaıyr derıadan çykyp,
Pelek ot gorsamaz yºygyn ıakyp,
Eger ki meıl etse, bir lerzan kakar.

Bilbil gonmaz höwes eıläp gülüne,
Lal bolar, bir sözün almaz tiline,
Gazlar ıüzebilmez, batar kölüne,
Sallanyp ıörese, ol aıan kakar.

Gördüm, aı dogmady, bagty garadyr,
Gül uklady diıdim, bagry ıaradyr,
İyldyzlar dogmazlar, bu ne çäredir?
İar yºkynda bakyp, al asman kakar.

Zülpleriò bir ujy lamekan gitdi,
Pelekler dyrmaºdy, asmana ıetdi.
Nepes neressäni goıdy, unutdy,
Yºkynda zarlaıyp, ol destan kakar.

ıokaryk


OWADAN GELIN

Eıran, Turan, arap, ajam ilinde,
Görmedim seniò deı owadan gelin.
Jahan ragnasynda, bagyò gülünde,
Bolmaz özüò kimin gül beden, gelin.

Gözleseò, jan alar gara gözleriò,
Ölini direlder ºirin sözleriò.
Alma ıaòaklaryò, güler ıüzleriò,
ªirindir lebleriò miweden, gelin!

Gara üzüm sen, ºerbet bilen ıutmaga,
Takat bermez, köòül üzüp gitmäge,
Duzak gurup, aºyklary tutmaga,
Zülpüò baºdan-aıak tor eden gelin.

Kamatyò tubudyr, goınuòda nardyr,
Gerdeniò dutardyr, zülpleriò tardyr,
Jemalyò görmäge gözlerim zardyr,
Görsem gül ıüzüòi sabadan, gelin!

Men aºyk men, aºyk sözün beslär men,
...................................................
Seniò didaryòy Hakdan islär men,
Salma ıoluò ertir-sabadan, gelin.

Nepes diıer, aºnalygym ıat olmaz,
Bir görmesem, hergiz köòlüm ºat olmaz,
İer ıüzünde sen deı periz1at olmaz,
Meger, ıere düºdüò howadan, gelin!

ıokaryk


ISTÄP KI GÖZEL İARY

Istäp ki gözel ıary, gördüm ki salamatdyr
Baº goıdum aıakynda “Tur! - diıdi - ne halatdyr?”
Turdum, diıdim: “Arzym bar” - “Arz eıle, adalatdyr!”
Diıdim: “Saòa aºyk men ...” “Goı - diıdi - ne hajatdyr?”
Diıdim: “Periler hany,
Sensiz neterim jany?”
Diıdi: “Bu sözüò bizge ıalgançy hekaıatdyr”.

Diıdim: “Gözüò öldürdi, gamzaò ki kylyp hasta”.
“ªeksiz ölesen - diıdi - bir gaıry watan iste”.
Diıdim ki: “Özüm gitsem, köòlüm saòa wabeste!”
Diıdi ki: “Alaç eıle,
Husnuò maòa paç eıle!”
Bir güldi elin diºläp, diıdi: “Ne kesapatdyr”.
Diıdim: “Ne tütündir bu?” Ol: “Zülpi käkilim” diıdi.

Diıdim: “Ne elipdir bu?” İar: “Inçge bilim” diıdi.
Diıdim: “Ne ºekerdir bu?” - “ªerbetli tilim” diıdi.
Bir posa talap kyldym. - “Lazymdyr ölüm” - diıdi.
Diıdim: “Meni öltürgil
İa posa mürewwet kyl!”
Agzyma çenäp ıumruk, “Goı - diıdi, - gabahatdyr”.

Umydy-wasyl birlen iºikni kiçik açdym,
Gözläp ki ıeò astyndan, göz ümledi, men düºdüm.
Duºmanlara duıdurmaı, bir lahza habarlaºdym,
“Pinhan ıere bar” diıdi, geldi ki gujaklaºdym...
Diıdim: “Meni yºkyòda
Köıdürme meni, eı jan!”
Diıdi ki: “İanyp köımek aºyklara adatdyr”.

Diıdim ki: “Güli-jennet, birdem süreli aºret...”
Diıdi ki: “Säher boldy...” - turdy, diledi rugsat.
“Rugsat ki bereı - diıdim - araga düºer pyrkat”
İyglap ki golum tutdy. “Sen çekme - diıdi - hasrat”
Diıdim ki: “Meni öldir
Bu - aıralyk, eı dildar!”
Diıdi: “Saòa bu aºrat her gije zyıapatdyr...”

Gapyda kiºi goıdy. “Gaºyga baraı” diıdim,
Diıdi ki: “Nedir kesbiò?”, “Gullukda duraı” diıdim
Perde bile sözleºdi. “Aç ıüzüò göreı” diıdim
Diıdi ki: “Getir muzduò” - “Janymny bereı” diıdim,
Diıdi: “Bu ne diwana?”
Diıdim: “Saòa perwana”.
Diıdi: “Saòa görmek ıok, jan tende amanatdyr”.

Diıdim ki: “Meniò köòlüm almazmy sen, eı zalym!”
Diıdi ki: “Ne akmak sen, halk diır ki saòa alym”.
Diıdim ki: “Ne günähim bar, diıgil, nedir agmalym?”
Diıdi: “Nahany-syrrym halk içre kylyp mälim”.
Dıdim ki: “Günäkärem,
Mähnetge giriftaram”.
Diıdi maòa ol ıarym: “Mähnet soòy rahatdyr”.

“Neden ki gözüò ıaºy girıan baradyr?” diıdi.
“Pyrkat ki ıaman” diıdim. “Synam ıaradyr” diıdi.
Boınuna golum saldym - “Duºman göredir” diıdi:
Öpdüm ki ıaòagyndan - “Bagtym garadyr...” diıdi.
Diıdim: “Bu ne käıiºdir?”
Diıdi ki: “Bu ne iºdir?”
Men diıdim: “Ajap iºdir”. İar diıdi. “Melamatdyr”.

İatganda güli gülºen, bir gije gelipdir men.
Durdum ki gulak saldym, ukuda ıatyp erken.
Bardym ki, ıüzün açdym, oıgandy gazap birlen.
“Kim sen?” diıdi. Diıdim: “Men”. Diıdi ki:
“Nepesmu sen?”
Diıdi ki: “Gelip sen hoº,”
Hoºwagt bola sen” diıdi.
- “Aºyk bile magºukdan bir-birge hoºamatdyr”.

ıokaryk


SÖWDÜGIM

Husnuò haznasy berpadyr
İagty jahana, söwdügim.
Saçyò saklaw aždarhadyr
Ol genji-käne, söwdügim.

Derıalar men kimin daºmaz,
İüzüò dolan aıdyr, ıaºmaz,
Owal-ahyr gözüm düºmez
Sen dek jenana, söwdügim.

Gury agaç men deı ıanarmy?
Synamda oduò sönermi?
İar - senden köòlüm dönermi,
Dönse zamana, söwdügim.

Dost bolan köòle güıtmezmi?
Aºyk myrada ıetmezmi?
Magºuk bolan rehm etmezmi-
Bu köıen jana, söwdügim.

Eı zülpi syıa, ıüz para,
Arzym budur sen dildara.
Kylma syryòny äºgäre
İagºy-ıamana, söwdügim.

Gije bakmasam ol ıüze,
Kararym ıetmez gündize,
Taı geler sen hemme gyza,
İüz müò janana, söwdügim.

Gamzaò oky tenden ötdi,
Bardy, ºirin jana ıetdi,
Käpir gözüò talaò etdi
Nury-imana, söwdügim.

Çekilip gaºyò gylyjy,
Jigerim kesdi bir ujy,
Ol sebäpden göz göreji
Gark boldy gana, söwdügim.

Misli badam gabaklaryò,
Gül ıapragy dodaklaryò,
Ogºaıyr ol ıaòaklaryò
Ter gülüstana, söwdügim.

Ir säherden zülpüò darap,
Gün bilen dogduò ıaldyrap,
Gyıa bakyp, gülüp garap,
Goıduò armana, söwdügim.

Nepes diıer, budur sözüm,
Zulmuòdan soldy gül ıüzüm,
Bir zaman aırylmaz gözüm
Senden bir ıana, söwdügim.

 

Geziº ıoly: Baº / Edebiıat / XIX asyr türkmen edebiıaty / Mollanepes (mazmuny)

© TM (2001)
Sahypa barada

İokaryk ıokaryk

Gezseò dünıä ıüzünde, dowam täze-ter gezgin,
Kyrk ıyl maıa gezinçäò, bütin bir ıyl ner gezgin