Bash sahypa
Habarlar
Trkmenistan
Edebiat
Taryh
Bilim
Magala
Gmenje
...we .m.

KERIM GURBANNEPESOW


REK POEMASY

Pylanyny erinde bolan bolsam,
kp zatlary dzederdim... ok, her
hasymyzy z ornumyzda nme i
edip biljekdigimiz hakynda olanmalydyrys.
Men nme in doguldym?
Adamy btin mri u soragy jogabydyr.

Okyja hatdan

 

BIR bay bar, m ii bar dnde,
M kr! ykylyp galmay besdir.
Baryna etmeli pay-pyada,
Tigirek hkman dl -
u kw besdir.

Bir kw tozdumy - ene bir kw,
Ikinji tozdumy - nj aly,
Her bagy zlende er bilen emi,
Toprak ajykdyrmaz -
ol ay besdir.

Ertir bolmaz aly dilleri peltek,
Tze menzillere etmeli entek.
Dusa-da oluda m drli ktek,
Dime: Dyn gulagym,
A baym besdir!

Hawana mahsusdyr a ba, dyn gulak,
Ynsana mahsus zat - dretmek, gurmak,
Drediln erde dyn almaz gursak,
ene bagrynda
Dyn aly besdir.

remeli olu gysgamy, uzak -
Durmak jenaatdyr atana rek.
Dirler: regi aamak gerek!
Dogrudyr.
ne z aay besdir.

rege girmezmi regin aan,
rek aan - bermez iline pean.
(Gapdalyda barka bir tebip aal -
rek ilr.
alyz syrday besdir).

Ne dartylsa-da kebzde damar,
Gz ejizligi bermesin habar,
Sagmy a nsagmy - iii oar,
Bada adam bolup
Drei besdir.

z seen krini oarsa her kim,
arpy eledermi dnni kn.
ekeje hnre retse hkm -
Ilie bergidar bolmay besdir.

Sowal berdi student gyz Roza:
Pukin aly haan azjak proza?
Jogap berdim: Ili goman azara,
Gogymy oarsam,
ol iim besdir!

ene biri didi: Misli, Pyragy,
Szle merjeninden dret bir dagy!
Men didim: O zatlar mbere bagly,
Dag dl,
Meni in bir daam besdir!

NANYY
gogudan berse-de ykbal,
Gogudan
adam bolmagy hkman
ygyr bilen uly ynsap birikmn -
ahyr-da, ynsan-da bolmay besdir.

Ak bilen garadyr garagy reki,
ola hasy seni regi reki?
Birisini salap, dime: u meki!
Iller adar -
Birje ylgyry besdir.

mrde etdimi ki bahyllyk?
(Ili bahyllykdan gorar ahyrlyk!)
Dnde bir mn - ayk Tahyrlyk.
Tk dl.
Goa sg ugruly besdir.

Nirelerde rs ilkinji sgi?
Bir erlerde barmy gyzlary tugy?
Gumdan owaz geldi E, yky ogly,
Men bar.
ne maa ... guwany besdir!

Nirelerde rs, ilkinji sgi?
Bir erlerde barmy bagtymy bagy?
mzden ses ykdy: E, adam ogly,
Sn! Sn! diip,
aray besdir!

Birisi Sheri, biri Gulugy,
Biri Oglanlary, biri alygy.
Birinjisi - die salamladygy,
Ikinj
mrlik baglanyy besdir.

edip phim ygnap sgden sg,
etdi on sany gllek aga.
olardan bisin gmp ak g,
B gezek
Gizlenip aglay besdir.

GLBER, ilber, saraber, ahyr.
Hyjuwy hi haan bolmasyn ahyr!
Binji mede didirip jahyl,
Dnni mhrinden
Domay besdir.

Kalp dldir mhirsiz, sgsiz kalp.
(Bele kalp a bodur, ogsa-da galp!)
Bir uly ygnakda r bouna galyp,
didi biri:
ahyr, saray besdir! -

Sgsiz omandyr, omazam rek.
ne gapdalynda igrenjem gerek.
Ogra-jmr, egr gelende gezek, -
Didi ol - wsellp,
ygryly besdir!

rn dogry! - didi yzdan bir gelin-
Nm in henizem atanok galy?
Agam on yl ozal karz alan pulun
Henizem zp r...
Dumay besdir!

Arman, ne sli sen, ne-de prokuror.
ne igenmge gelni haky bar.
Seni sz diiln tgr oku bar,
Atjak-atjak bolup,
Gi galy besdir.

ygyr atylmaly! emeli ygyr!
oa arkalanar her ken bagyr.
Dwr arkasyna den agyr
ondan em almaly!
alyy besdir.

Sg ren bolsa keni ary,
Indi il derdinden rmeli bary.
Ykbalydan nalap, ekmegin zary,
elerk tlei
Salay besdir.

ygryy dokuz a bagryda sakla,
ondan so stolu stne okla.
Gygyryp dogur-da,
gygyrman oka,
Doglada
Gygyryp doguly besdir.

Uludyryn tme etseler taryp!
Kiidirin tme peseltse grip!
Ne uly, ne kii, ne ba, ne garyp,
Ts baryp atany-
u bolu besdir.

alaa, a-suwsuz galmasa gatap,
Soranlara dise: A, bardyr bir tap...
Bir stol, kee; iki m kitap-
Baga zat gerek dl,
o gou besdir.

Ilde ilese z bay bilen,
Gylada gylasa z gyy bilen,
Dilni dilese z dii bilen -
Gdijegem bolsa,
z dii besdir.

Di hakda, a hakda irrk-le heniz!
Seret, bagy ii sher dek tmiz,
Hanha iki gelin, ene-de gyz
Saa lak atarlar.
u ay besdir.

Jorala bisem misli gl-eek.
Ak gelin, seslendi misli ak pek:
ahyr, bkljirp reme entek,
Sen garrama,
Dn garraam besdir!

Katdymy dikledim. Sowuldym oldan,
Dinden yk-dilipdir-ykmagyn ilden!
Oturdym, gldim... Peride dl men,
Adamdan doglupdym.
o dogum besdir.

Go, alyk mhrinden g alsyn rek,
Ikisin okap ber
bir goga derek.
Okadym. ol ogly olunda gerek:
Ho, gyzlar,
Biderek gmeim besdir!

MZE ugradym. her llezar.
M bagtly igit bar, nowa lle bar,
Olar ne geme zar, ne-de bala zar,
Guwanyp,
Gi k sygmaym besdir.

Ak her gk baga basyrnyp otyr,
Ilerde Kpetdag keserlip otyr.
(Agabat tegelek asyrlyk otyr,
ene m asyra
Gol berim besdir.

Gndizler abadan, gijeler tmiz.
Kempirler owadan, gojalar eziz.
...Gk gapy agzynda gulpaklyja gyz
Wa! diip gygyrdy.
Ylgaym besdir.

Bir grsem murtluja dodagyn gemrip,
Ogly atasyna enp dur umruk.
igidi umrugyn yzyna garyp,
Grejine bakdym:
Domaym besdir.

Greji buz aly, galary gara.
Boy iki metr, say sere.
Maynyn dyrmalap seretdi ere.
Ene hrdedi:
Dogmay besdir!

Ata bir ah ekdi. Aylgan dymdy.
(Erkekde bele zat grmndim indi!)
u nokatdan elk gemin indi,
Siz gyylma,
Meni gyylym besdir.

ne men bir zady gomayn kaza,
ogsa regimde galar bir yza.
Ata el gatana
gzlense jeza,
Jezala
Ulusyn salaym besdir.

ene ola ddim. agtyldy ke-
Grndi uzakdan aksakgal goja-
Miweli aga dek eglip alaja,
Gelr ol,
Nurundan ganmyym besdir.

Tanaarmy a-da tanaokmy sen-
Bi:salam gemge dlsi hakly sen.
Say alarsa-da,
dnki tokly sen.
Gudraty
ze sylmay besdir.

Ugradym.
Grndi ene bir gne-
Ak sa ene gelr ak bagta meze.
Yuwa! uwa! Akja iguly, uwa!
Ene gesin! olu baglay besdir.

Akja torbasynda kirmi sogan,
Ene gelr! n kesmek gadagan!
Nir srnp bara, taksii dogan?
Dograny kimdigin
Bilmei besdir.

yralaryn akdy z aly her.
Gyzlary deminden drnmi sher.
ne sher
ne bolsa-da eser,
Agamy-da
Pesde gomaym besdir.

Hanha bir gyz gelr
Slgnmi, durna -
Gabaklary pek, aagy hurma.
I eziz, i tany
ys urdy burna,
Ba Sgimi atlap,
Kreim besdir.

Gzleri-de tany, gay-da tany,
Gi alny-da tany, dii-de tany.
On sekiz-on dokuz ay-da tany,
Kebin grp,
agga derleim besdir.

Bir golundan tutup andaky jora,
ag dek akdy gitdi. Ayldy aram.
Sora, e, agalar,
o gyzdan sora!
Kebi tany!
Tanap bilmeim besdir.

Agala birinden ykdy bir owaz:
ahyr, baky Sgi balasy ol gyz!
o bada regme girip bir nyaz,
Esli wagt
zme gelmeim besdir.

Bitipdir, spdir en mynasyp.
Gzler dpsz dera, nury bihesip,
Sjek igit,
sen bir galma binesip,
Sen jowranma,
Meni jowranym besdir!

Barar topar-topar gyzlar-gelinler.
(herliler hem-de myhman gelenler).
Sgden aglanlar a-da glenler-
Hasyyz kp?
Size zlenim besdir.

Dymyp geip barar gzellik sili,
Her gzel-bir bagty stni aly.
(stnler saklaar Watany, ili!)
olarsyz
etim dek mzzeri besdir.

Joup Gzelligi tolkunna gr,
rber alygy akymna gr!
okul dien zat hem akyla gr
Ykjar eken
Ozal amaym besdir.

anymdan barar bir harman ogul.
eseden kkp dur gzdki akyl.
anyndaky go hem - duran bir nakyl!
Toraymy atlap,
uwdunym besdir.

Zyany ok! Sp gyzla nabayn,
wrenipdi dn drsn, alyyn.
(Smedige dnksizdir durmuy,
Sen in -
Birje dem aly besdir).

Dnde
ol Aal sag gezip rkn,
regim dadandyr, dagdandyr arkam.
onu aak yzy toprakda barkan-
eri agyrtmaga
Dzmeim besdir.

MYDAM Gzellige dikip nazarym,
Gdekligi nyanama alaryn.
...Myssarma, agsama, kapyalarym,
Dim-dik r,
Size senim besdir.

Bolsada-da myssyklyk, agsaklyk sende,
E, gogym, bolmasyn biparhlyk sende!
Asmany astynda, eri stnde
Die
Biparhlardan emenim besdir.

Malay bulutdyr. Nazary demir.
Glksi azapdyr. ylgyry jebir.
Ne-h roman okar, ne-de bir ygyr,
Gzleri grende
Demigi besdir.

Bir mayp ykylyp, kede atyr.
Biparhlyk seredip, ierde atyr.
rekde rehim ok, gzde howatyr.
zne bakada
Dwni besdir.

Ili agy apsyn - dldir parhyna,
Bir urdy er howsun - dldir parhyna.
Gynanmak, guwanmak atdyr ruhuna,
Ony dwnk bilen deeim besdir.

Gogym,
aga dl sen, sakgallysy sen,
Murtu towlap, orta ykmalysy sen,
Kimi pp, kimi akmalysy sen.
Die onda ahyr ykballysy sen.
ogsa
Gara aa degmei besdir.

KJELERDEN gidip dek formalar,
Drpdir sagyrlak platformalar.
edi-de arkayn r, durnalar,
agy zada
Size begenim besdir.

De arysy ayk, de ary dogan,
WUZ-dan ogup ykdy z gyz, z oglan.
Glgn knekli gyz, azajyk eglen,
Sz atjak!
Arzuwma mezei besdir.

Sagrysynda owlak gezibermeli,
Gzlerinde balyk zbermeli,
aagyna gogy azybermeli
Sen gyzy
Gelinlik belleim besdir.

Jay iindenmi a-da astyndan,
En sesi geldi eri pestinden:
Iki horjun puly okla stmden!
ogsa gyz ok! Pulsuz molay besdir!

Gorarys, eje jan, gyzlary erkin.
Galy dien zady bereris merkin.
Bellp onu
n,
edisin,
kyrkyn,
So bolsa,
Ayndan domaym besdir...

Gedi gapdalymdan, z oglan, z gyz,
dimler edepli, grrler eziz.
ne ne-ne hile bar heniz,
Iine gir,
Dadan synlay besdir!

Salam berip gedi tany bir gelin.
Bagry pide-pide, regi dilim.
E, gelin,
asmana etrk eli,
Sgi bilen
Gurjak onay besdir.

Ol igide seni atmandy hi kim,
epbik dek elmedi.
Tirkedi gn.
Drdnji gn derrew sypady sayn,
Bainji gn
Em aldany besdir.

Peseltdi mukaddes mertebi sen,
Alap ere aldy gyz jygay sen.
Indem
baa den pajygay sen
Iie sygdyrman,
Aglay besdir.

Erkin-ygtyary, elbetde, seki,
ne weli dlsi z zki!
z - Watanyky, Watan - biziki.
Seni Watan kimin
Gabanym besdir...

GEPLEDI Agabat. alandy konsert.
zgert, adym, gdek zatlary zgert!
Her gezek tenime girende bir dert,
Die seni dilp,
Sagalym besdir.

Tutu bagrym bilen guwanyp aga,
e etip baran di salyp baga.
Hi, u wagtam
signal bolar oguar!
E, mayn,
Bimahal gugury besdir.

Gter, Sahy bagy, ene-de gter,
Gter, uwal bagy, ondanam beter.
Gterdiler. Serpa hasyna eter?
Bir serpay
Des-de palaym besdir.

Ikisi-de biri-birinden beik
(Beikle bouny lemek ayp!)
Her hasy bir dagy rkji diip,
Goa daga
Dep-de palaym besdir.

Adymy yzyndan alandy bir saz.
Bu niik gudratka, bu niik owaz?
(Mylly atam
gowat taryy biraz.
Ogluy jadylap
Gynay besdir).

Onana alandy ene bir mukam.
alanla regi hazynamykan?
...E, AGZ,
u aly balygymyz barkan,
ene balyk gzlp,
Anay besdir.

Besdir mukam erne ilik sygnay.
Besdir alky erne gyzyl ygnay,
Besdir ili tp, gapa sygmay,
Ynsabyy satyp,
ognay besdir.

zki hasaplap il-gn jbsn,
Sokjap, ara edip dwleti gwsn,
Dost-aran tutunyp adamla pisin,
Halallary
Adam sanmay besdir.

Rstemi nde-billeri orak,
Asgyny nde-kamaty derek.
Die agzy glr, glenok rek-
aalak dek
Sort-sort ylgyry besdir.

Jaya seretse-ak edr nagy.
(Dayn grr, iin bilenok goy!)
aay jaymy, asenem kgi! -
Nmedigin
Zordan sagary besdir.

Derwezni i-giden arbaglyk.
apyrdap ses edr howzuda balyk,
Gol ekip alany nerk alyk?
Ortaa iik
Deleim besdir.

Emma jamy gyzyl, negi gyzyl
Portsigary gyzyl, negi gyzyl.
Nme in dlk knegim gyzyl?
M kr,
Bir ony dimei besdir.

Ne asda grn, ne-de bir toda.
(Bilemok al beni niiksi kde!)
Goy as baglaar, sen bolsa de,
pigeden jyklap,
Gzlei besdir.

Daydan seretse - duran medeniet
Bonuda galstuk, egnide jilet.
Elde urnal dur, elide gazet,
Die tiralaryn
Barlay besdir.

de help dur.
B kaf kitap -
Pukin, Baron atyr da aly gatap,
Kerbabaew dik dur i-bagry ttp...
Kitaplary die arkasyn sypap,
Saray gony dek
Synlay besdir.

Okaan kitaby die bir Haam,
onam z harya ulana, hawan!
Kte kprk isem, kse aal,
Di: u ahyra
Daanym besdir!

hli hereketi hasaba gr,
eke gymyldy ok ynsaba gr.
Die ien wagty,
kitaba gr
Iip,
Haamy-da alday besdir.

Gjgi-de z heide jwled.
Piige-de z hsieti wred.
(Gogymy-da z aly ownada!)
E, gogym, belent dur!
Ownay besdir.

ELE pikirleri kalbyma gaplap,
Bararyn mukama tenimi taplap.
E, mukam, dnni hapadan saplap
Bolmazmyka?
Jogap soraym besdir.

Hapalyk azlykdyr. Tmizlik kplk.
agyberse-durmaz nde splk.
agmaan adamy nyrhy bir kpk.
ak, ag, gre!
Guk-pak onay besdir!

Onana balandy yldyrym ury.
Birden aglap geldi tomusy agy.
Dise agy,
gusa ondanam agy-
Ak agy
Ak bagta deeim besdir.

aplara gapgarlyp p-alam, hapa,
agbany gjnden dredi depe.
ene mder-mder ugrady epe!
Gidiber!
Kenardan ogmay besdir!

pler bir-birini bayndan idip,
Kirler bir-birini stnden dip,
Gitdiler...
Dnnem uwarys edip!
Il gjne
Umyt baglaym besdir.

agy agmasyny etdirr dowam.
(abga, sende g bar, akylym haran!)
Sllmba boldum-la! Hany saawan?
ok gerek dl.
Kirden uwulym besdir.

Megerem, gygyrsam:
s, saym, s, s!
Malama sa biter. Se, agmyram, se!
Saym ggermedi. (Ggermnler ge,
Bir mahal
Telpegme sygmay besdir!)

AGY didi. Dn gl ady niik.
pigeler ayk, iikler ayk.
Btin her mawy ekrany ayp,
Wagty dilp otyr.
Sginim besdir.

mze altrak etmeli hkman.
ene-de nmeler tapdyka Ak tam?
Pentagon. Netron... Ertire ykman
Bir gogy azmaly.
wmei besdir.

etdim kmize. Garaldy irik.
agalar apyp r gk hyar gemrip.
Olary atlygna bolup de rik.
Gapa etenimi
Dumaym besdir.

e girdim. Derrew towladym Wagty.
Mawy ekran sady mze agty.
Didi: E, adamzat, geirme wagty,
Erte gi bor.
Bidert anay besdir! -

Asyry aagy - ullakan synag.
Dikeldi dnde i elhen sorag:
ere miras gojak nhili sylag -
Adammy, kerpimi?-
Salay besdir!-

Sora howa hakda szledi diktor.
Tebigaty erbet howasy okdur!
Gkden ajal agsa - ol hatarrakdyr.
E, Koen,
Ajala agyry besdir!

Wagy netrony wagy atasy.
Belli dlmi saa dn kartasy?
in dl-de,
eri ortasy
in
wagy ogul dogury besdir.

Berline en lp garyma-gary,
igrimi milliony edipdik bagy.
onda pida bilen ldrilen Uru,
ene-de tzeden
Janlany besdir!

Birdenk ene-de yldyrym akdy.
G bir okean topraga kdi.
eri aklyk tutdy. Garalyk akdy.
Gudrata
Demsalym aalym besdir.

ABGA kiparlady. Gepleik tamam.
Gapyny nde edildi salam.
Kim bolsa-da derrew girewer myhman,
Bu dnde
Sensiz omaym besdir.

Tze balan gogym gutarman atyr.
Bu gn azylmasa, azylar ertir!
Hzirlike eziz myhmanym otyr,
Gzlerinden
Gzm sowmaym besdir.

Ol gitdi. ene-de kakyldy gapy.
Ugradanym birdi, gelenler iki.
Birmi, onmy - dedir myhmany ki,
ydapdym, ydaryn,
Sag baym besdir.

tledi gapydan egendir ata.
Derrew gzm ddi attestat-hata.
Didi: Hany u yl gal-da garata,
egenii okat!
adany besdir!

Okuwla hasyna girmeki egen?
Kplk nir bolsa, o ere-de men...
Garalawjy boljak! Oardy-ow sen,
Bu dnni
ki sgem besdir.

Nm in ol ugra dyzaar hemme?
Ata gnledi: Gzlje emme!
Sen o zatlar hakda pikire mme,
Dienime Ho di.
Bir Hou besdir.

Didim: Elteli edebiat, dile?
Atasy r turdy emesi bile.
Blireme!- diip, ylgyrdy ala -
Ol ugurdan
Seni ygyly besdir!

Ata szlerine bersem-de jogap,
zi-de, ogly-da etmedi togap.
(Olar gitdi, ene balandy azap,
azyber, tgeme,
z bolu besdir!)

z tgeme-de, tgni tget!
udur malaya yzylan kysmat.
ony baarmasa - gopguny bes et,
Kyrk yllap,
Bihuda samray besdir!

Ba waspy bolsa-da Gzellik, Gowluk,
eri gapdalyndan gemegin sowlup,
Oa z szi atmaga howluk,
Atmasa ol adar,
Gi galy besdir.

Watan, badak, sgi, kommunist, il-gn
Bu b szi parhsyz hejiklemegin,
Dilde dl,
kalbyda gterip bilgin,
Olardan
Howa dek dem aly besdir.

ygry bilen edip olara kmek,
Kmek soramagyn kmege derek.
Die mahal-mahal
sanjanda rek,
Il-gnden
Kuwwat soray besdir.

agymy, amanmy, udur aray,
Gwr sgdendir, bolmaz gargyy,
I uly gargyy: Pli-olday
ze-de
Pli - olday besdir.

Arzuwy -
z aa bolmakdyr aat.
ne uzak adan taparmy myrat?
Dertl em bermese, ejize kuwwat-
girt betbagtlykdyr z a dien zat.
...Il ne aatsa -
ol ay besdir.

 

Gezi oly: Ba / Edebiat / XX asyr trkmen edebiaty / Kerim Gurbannepesow (mazmuny)

TM (2001)
Sahypa barada

okaryk okaryk

Arzuwy -
z aa bolmakdyr aat.
ne uzak adan taparmy myrat?
Dertl em bermese, ejize kuwwat-
girt betbagtlykdyr z a dien zat.
...Il ne aatsa -
ol ay besdir.